واکاوی علت سقوط هواپیمای مسافربری

دانشگاه آزاد اسلامی واحدقروه ضمن تسلیت به بازماندگان این حادثه که عزیزان خود را از دست داده اند و تقاضای تقلیل آلام بازماندگان با بسیج همه ظرفیت ها، افکار عمومی را دعوت به واکاوی موضوع می نماید:

ابهامات افکارعمومی

۱) چرا مسئولین مربوطه با تاخیر اطلاع رسانی کردند؟

 فرمانده هوافضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تشریح کردند به مسئولین رده بالا اطلاع داده شده است و به دلیل تحقیقات فنی این موضوع با تاخیر از زبان مسئولین بیان شده است …

۲) چرا پروازهای تجاری و مسافربری لغو نشد؟

سردار حاجی زاده بستن آسمان کشور چند بار گفته شده بود…

تحلیل فنی:

آیا سامانه های پدافندی قادر نیستند یک هواپیمای مسافربری را از یک تهدید جنگی تشخیص بدهند؟  در شرایط عادی این تشخیص بسیار راحت است و اگر جنگ سایبری علیه هواپیماهای بی دفاع غیرنظامی اتفاق بیفتد میتواند بعنوان یک هدف جنگی مثل موشک یا هواپیمای متخاصم تشخیص داده شود، همانطور که ایران با جنگ سایبری توانسته پدافندهای آمریکایی ها را گیج کند، آمریکا در سطح ضعیف تر بر علیه این هواپیمای بی دفاع غیرنظامی مقابله سایبری یا خرابکاری های دیگری شاید انجام داده باشد. اساسا پشت پرده سقوط هواپیما شاید موضوعاتی دیگری همچون استفاده دشمن از سیستم های آن برای کاربردهای نظامی باشد یا ده ها دلیل دیگر که بعدا آشکار می شود.

بعلت پیچیدگی های جنگ سایبری بهترین راه در یک شرایط جنگی ویژه عدم مجوز پرواز به هواپیماهای غیر نظامی است. در شرایط جنگی به دلیل سرعت تصمیم گیرها در لحظه، وقوع چنین حوادثی محتمل است چرا که زیرمجموعه ها با استناد به آموزش ها در صورت اختلال در ارتباط گیری یا نبود وقت کافی، آتش به اختیار هستند و تمام اتفاقاتی که از سرنگونی پهبادها، هواپیماها و … در همه ارتش های منظم دنیا می افتد، اکثرا بر اساس تصمیمات فوری افسران پدافندهاست چرا که فرصتی برای ارجاع به مقامات بالاتر وجود ندارد.  نباید احتمال در اخلال شبکه های پدافندی داخلی توسط دشمن را  نادیده گرفت که هواپیمای مسافربری را موشک کروز تشخیص داده شده و البته خرابکاری های دیگر غیر از حمله سایبری. آنچه که مسلم است بعد از تحقیقات همه جانبه باید قضاوت نمود.

با بهینه سازی در چابکی سازمانی می شود، بخش های بزرگی از این اشتباهات را اصلاح نمود، ولی آنکه این اشتباهات به صفر برسد،  در شرایط های جنگی ویژه تا زمانی که انسان ها مغز متفکر آتشبارها هستند و مقابله سایبری وجود دارد، تقریبا غیرممکن است.

گفتمان انقلابی:

پذیرش شجاعانه مسئولیت این حادثه بدون فرافکنی، نوعی ادبیات پاسخگویی جدید در گفتمان انقلاب است که در این حادثه تلخ مشاهده گردید و فرمانده هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تمامی مسئولیت این حادثه را مربوط به خود و بدنه نظامی دانستند.

تحلیل رفتاری:

اینکه در شرایط جنگی چرا باید یک هواپیمای مسافربری در حساسیت بالای منطقه اجازه پرواز بگیرد، جواب واقعی حل ابهامات افکارعمومی است. این هواپیما حتی میتوانست طعمه جنگنده ها و موشک های دشمن باشد تا نیروهای مسلح به ناتوانی در حفاظت از آسمان کشور محکوم شوند!  بنابراین منشاء های این حادثه اسفناک را باید جستجو کرد و موضوع پذیرش مسئولیت نیست، بلکه تحقیق برای حذف هرنوع کارشکنی در این موضوع است.

در جنگ ها می توان لبه تیغ مطالبه گری را به سمت دیوار کوتاه فرماندهان و سربازان برد، اما منشاء های این حوادث همچنان در لایه های پنهان خود ماندگار بمانند. شاید دغدغه لو رفتن عملیات باعث شده است این اطلاع رسانی انجام نشود یا آنکه اطلاع رسانی شده ولی پیگیری نشده که در این صورت باید فکری به حال نفوذی ها نمود.

بنابراین تحقیق و تفحص در این مورد زمانی اصالت پیدا می کند که منشاء های این حادثه شناسایی شود و اگر تنها به آن اندیشیده شود که فرماندهی یا سربازی مسئولیت را بپذیرد، این گره های کور، خسارات پیچیده تر آتی را باعث می شوند. 

حادثه سقوط هواپیمای مسافر بری که تعدادی از هموطنان و اتباع خارجی در آن حضور داشتند، بسیار ناگوار بود و لذا وظیفه مسئولین تکریم به بازماندگان قربانیان این حادثه و دلجویی شایسته از آنهاست.

آنچه که مسلم است دشمن در راستای دلسردی جمعی از انتقام سخت، تمام ظرفیت های خود را فعال نموده است اما آنچه که نباید فراموش کرد تنش آفرینی استکبار در منطقه عامل همه اتفاقات است و نه تنها باید انتقام شهادت سردار سلیمانی و همرزمانش با جدیت بیشتر دنبال گردد، بلکه انتقام تشیع کنتدگان کرمان ، حادثه دیدگان سقوط هواپیما و خسارات اغتشاشات آبان ماه نیز گرفته شود و تا زمانی که دشمن در منطقه وجود دارد شرایط جامعه، به سمت آرامش سوق داده نمی شود.

سواد رسانه ای:

در موضوع هجمه های رسانه ای غرب برای سوءاستفاده از موضوع، آگاه باشیم جای دوست را با دشمن عوض نکنیم شاید ناگفته هایی هنوز گفته نشده باشد، بنابراین سریع تا روشن شدن کامل قضایا، قضاوت نکنیم و یادمان باشد دولتمردان آمریکایی جنازه های سربازان خود در حمله موشکی را در نقطه نامعلومی معدوم کرده اند و جوابی به نگرانی خانواده های آنان نمی دهند، ولی همان ها برای حادثه دیدگان ایرانی اشک تمساح می ریزند!

وظیفه مسئولین و ملت:

به دلیل حساسیت بالای موضوع در افکارعمومی تا سالیان سال به نظر می رسد، اگر ناگفته ای مانده است در راستای کلیاتی که گفته شده و به مردم کمک می کند تا تصویر شفاف تری از موضوع داشته باشند بیان شود تا یک منطق محکم، برای مقابله با شایعاتی که تدریجا به افکار عمومی از طرف دشمن تزریق می شود ایجاد شود. نباید از جنگ نرم بعنوان تعیین کننده نهایی یک پیروزی یا یک شکست غافل شد. افکار عمومی علی الخصوص جنبش دانشجویی نیز باید بدون شتاب زدگی منتظر تحقیقات کاملتر موضوع باشند و به شایعات که خوراک نفوذ دشمن است بی اعتنا باشند. نباید فراموش کرد این رویارویی یک مقابله سخت، بین دو کشور دارای تکنولوژی نظامی برتر در دنیاست و قطعا پیچیدگی ها فنی بسیار بالایی را داراست.

پدافندغیرعامل بصیر